Hoofdartikel

Ho Chi Minh, Deng Xiaoping , Zhou Enlai…revolutie made in Paris.

Wie vanaf de Boulevard de la Villette de Rue de Belleville in stapt, betreedt een ander continent. Duizenden nakomelingen van emigranten uit voornamelijk Laos, Vietnam en Cambodja, het voormalige “Indochine”, doen deze wijk bruisen. Andere geuren en kleuren, andere talen alom. Tussen kruidige restaurantjes, uitpuilende klerenwinkels, oosterse voedingszaken en drukke stomerijen, waan je je algauw in Ho Chi Minhstad. Of in Peking, want Chinezen settelen zich hier ook. Hun illustere voorvaderen, Ho Chi Minh, Deng Xiaoping, Zhou Enlai en andere latere kopstukken van de communistische partijen in Zuidoost-Azië, leren hier, in de voormalige arbeidersbuurten van Parijs, de les van revolutie en onafhankelijkheid. Met succes. De volgelingen van Ho, Deng en Zhou gooien enkele decennia later de Japanners, Britten, Fransen en Amerikanen, kortom de ‘koloniale imperialistische overheersers’, succesvol uit de regio.

“Le Sadisme Colonial”

Wanneer Ho in 1890 geboren wordt hebben de Fransen het huidige  Vietnam opgesplitst in drie ‘staten’: Cochin China (Zuid-Vietnam), Annam (Centraal-Vietnam)en Tonkin (Noord-Vietnam).  Samen met Cambodja en Laos maken ze er iets later ‘Indochine’ van. Frankrijk beheert Indochina via een koloniale administratie waarin de bevolking geen inspraak heeft. En dat is dan nog op zijn zachtst uitgedrukt. Volgens de jonge Ho voeren de Fransen er een regelrechte terreur. Daar wil hij iets aan doen.In 1911 stapt hij als keukenhulp op een Frans stoomschip en vaart de wereld rond. In 1917 komt hij aan in Parijs. Frankrijk zit dan volop in de eerste wereldoorlog. In Rusland is de Oktoberrevolutie een feit en haar ‘rode echo’ weergalmt over heel Europa, tot bij Ho in Parijs.

Samen met zijn kameraden Frossard, Cachin en andere mistevreden socialisten, richt Ho in 1920 de Parti Communiste Français (PCF) op. Ze sluiten aan bij Moskou, bij de 3de Internationale en de Comintern.

 

HCM-paris1-1

Vanuit Parijs tracht Ho de aandacht op de Franse onderdrukking in Indochina te vestigen. Dat lukt aardig met zijn artikel “Le Sadisme Colonial”.  Met dit bloederige verhaal over meervoudige verkrachting en kindermoord in een Vietnamees dorp, maakt Ho zich flink gehaat bij de Franse overheid. In 1923 is hij klaar voor méér en verkast naar Moskou voor verdere vervolmaking. Wat later sticht hij in Hong Kong de Communistische Partij van Vietnam.

In 1945 zijn de Fransen door WOII gedestabiliseerd. Hét moment voor Ho om de onafhankelijkheid van Vietnam uit te roepen. Daarmee steekt hij het vuur aan de lont van een lange, uitputtende oorlog. Eerst tegen de Fransen maar al snel ook tegen de Amerikanen. Die zijn door een geslepen Général De Gaulle in het gat geduwd om ‘samen het oprukkend wereldcommunisme een halt toe te roepen’. Dat loopt af met een sisser.

Op 30 april 1975 valt de Zuid-Vietnamese hoofdstad Saigon. Een jaar later worden Noord- en Zuid-Vietnam verenigd tot de Socialistische Republiek Vietnam. Saigon wordt omgedoopt tot Ho Chi Minhstad. ‘Mission accomplie’.

Oei !

Ook de Chinezen komen de mosterd voor de revolutie halen in Parijs.Dat is de schuld van Li Shizeng. Als filantroop en bewonderaar van de Franse cultuur richt hij in 1912 in Peking de beweging ‘Travail et Etudes’ op. Li is er dank zij zijn eigen studies aan de “Ecole Agricole” in Montargis van overtuigd dat westerse modellen het archaïsche China vooruit kunnen helpen. Het land verkeert op dat moment immers in zware crisis: hongersnood en oorlogen tussen inheemse warlords verwoesten het land. Japan, Groot-Brittannië en Frankrijk verdelen ondertussen de invloed in de regio onder elkaar.

Om in China een nieuwe intellectuele elite te vormen die deze problemen het hoofd kan bieden, stuurt ‘Travail et Etudes’, over enkele jaren gespreid, meer dan 4000 veelbelovende studenten naar Parijs. Onder hen heel wat latere kopstukken van de Communistische Partij van China (CPC).

Deng roert in de kookpotten van Le Creusot, zwoegt bij Renault

Na zijn aankomst in Marseille is de 16-jarige Deng Xiaoping al snel aan de slag in de ‘Laminoirs du Creusot”, waar hij geconfronteerd wordt met de miserie van het proletariaat. Zijn volgende werkgever, een schoenenfabrikant, gooit hem er uit omwille van opstandig gedrag.  Op zijn fiche staat: “Ne veut pas travailler. Ne plus reprendre”. Tenslotte trekt ook hij naar Parijs waar de communistische militanten in de Renaultfabrieken van Billancourt Deng op scherp zetten.

42aae53e-d8ea-11e8-a41d-3d2712b32637_1320x770_162721

Ondertussen komt ook kameraad Zhou Enlai in Parijs aan. Hij krijgt tegelijk de microbe te pakken en in 1921 sticht hij er de “Parti Communiste Chinois en Europe”, voorloper van de Communistische Partij van China (CPC), die enkele maanden later in Shanghai wordt opgericht. Zhou is verslingerd aan de geschiedenis van Franse Revolutie. Vanuit Parijs stuurt hij zijn verloofde een ansichtkaart van zijn idool Robespierre. Achteraan pent hij een romantische mijmering: op een dag zal ook ik de guillotine tegemoet treden, maar liefst arm in arm met jou’Wat het meisje daarvan dacht is niet bekend…

Na 1956 wordt Deng secretaris-generaal van de Communistische Partij van China en dus de machtigste man na roerganger Mao. Tijdens de Culturele Revolutie valt Deng echter in ongenade. Wanneer in 1975 China er dank zij Mao dramatisch aan toe is, haalt zijn Parijse vriend Zhou Enlai Deng terug naar de voorgrond.

IMG_9393

Hij wordt Vicepremier en Vicevoorzitter van de CPC. In het begin van de jaren ’80 is het niemand minder dan Deng Xiaoping die de eerste ingrijpende economische hervormingen introduceert. Daardoor maakt China in de voorbije decennia een forse economische groei. Deng’s ‘Opendeurpolitiek’, een soort socialisme met kapitalistische trekjes, is tot vandaag de leidraad van het economisch beleid in China. Met dank aan ‘Travail et Etudes’ in Parijs.

Ontdek deze plek, dit verhaal , deze personages op onze tocht : La route des barricades