Hoofdartikel

Begraven gebroeders Gibert de strijdbijl ?

4 min ontdekkings-tijd

 

Wie uit de metro aan de place Saint-Michel komt, staat altijd opnieuw versteld van de klaterende fontein van Davioud.  En dan – hoe kan het ook anders – van de reusachtige gele en blauwe baldakijnen van GIBERT, de boekenwinkels die links en rechts, en eigenlijk overal, het zicht op de place en de boulevard Saint-Michel domineren. We kunnen het wééral niet laten: snuisterend grasduinen door de geschiedenis van Parijs, verpakt in zeldzame foto- en kunstboeken, nieuw of tweedehands. Het genoegen om hier een pièce unique op de kop te tikken is onweerstaanbaar. Dat plezier danken we aan stichter Joseph Gibert.

In 1886 wil deze jonge professor klassieke talen wat bijklussen. Naast zijn nobele dagtaak speelt hij bouquiniste – vendeur de livres anciens et d’occasion – langs de Quai Saint-Michel. Maar twee jaar later opent Gibert een heuse boekhandel. De eerste van velen. De vent en poupe komt niet uit een plotse leesdrang van de bevolking maar uit een politieke omwenteling. Na de Frans-Pruisische oorlog van 1870 en de Commune van Parijs, ligt Frankrijk onder de laars van maarschalk Patrice Mac Mahon, President van de Republiek. Liberté, égalité en fraternité zijn samen begraven met de Communards. Met zijn Ordre Moral keert Frankrijk bijna terug naar de monarchie. Kerk en royalisten domineren het onderwijs.

Jules et Jules

Maar in 1879 komt een nieuwe president aan het roer: Jules Grévy. Behoudsgezind, maar republikein. Hij stelt een andere Jules – Jules is blijkbaar een geliefde naam onder republikeinen – aan tot minister van onderwijs. Jules Ferry. Ferry zal later nog twee keer premier worden. 

Als minister van onderwijs maakt Ferry komaf met l’ordre moral en introduceert gratis en seculier onderwijs. De vraag naar schoolboeken vliegt de hoogte in. Ook tweedehands, voor wie zich de nieuwe niet kan veroorloven. Daar heft Gibert nu net voor gekozen. Gestaag bouwt de professeur-libraire zijn terrein uit. Hij wordt entrepreneur. Decennia lang is Gibert de zaak waar duizenden Franse scholieren en studenten hun schoolboeken, nieuwe en oude, aankopen. 

In 1915 gaat na het overlijden van de stamvader de Gibert-business naar zijn twee zonen. En zoals vaak hebben de jongens een andere kijk op de zaak. In onvrede gaan ze elk hun eigen weg. Joseph, de oudste, bouwt op de boulevard Saint-Michel de winkel uit tot een grande surface van 6500 vierkante meter en opent nieuwe winkels in het Quartier Latin en in alle grote Franse steden. Hij kiest voor blauw.

Zijn broer Régis gaat verder met de originele winkel van vader Gibert en opent nieuwe winkels rond de place Saint-Michel, onder de naam: “Gibert Jeune”. Dat klinkt dynamisch. Régis kiest voor geel.

Ze worden harde concurrenten. Maar ook allebei zeer succesvol, er is plaats op de markt. Op hun hoogtepunt stellen de Giberts samen 390 mensen tewerk. 

Blauw en geel delen voortaan de zon

Nu niet meer, zo vernemen we. Een informeel praatje met de verantwoordelijke van één van de Giberts op de place Saint-Michel leert ons dat sinds enige tijd de Gibert-rangen terug gesloten zijn. Eerst het internet en dan Amazon zorgden voor een ralliement tussen de kemphanen. De strijdbijl is begraven.

Er zijn nog Giberts in acht steden, vertelt ze. In Parijs alleen al kan je kiezen tussen veertien adressen. Bij tien ervan die ‘naast’ elkaar liggen op de place of de boulevard Saint-Michel liggen, kan je onder de kleurige baldakijnen naar binnen of naar buiten lopen zonder last van regen of zon.  On verra bien, besluit de vriendelijke dame. Wij danken haar voor zoveel uitleg. Willen we nog meer informatie dan kunnen we altijd naar de site gaan: vous ne pouvez pas louper, il n’y en a plus qu’un ! 

Even checken. We zien het meteen : blauwe en gele kleuren, broederlijk naast elkaar.

De heiligdommen van Gibert, altijd een intrigerende halte op onze wandeling Van Austerlitz tot Montparnasse, een ontdekking van de linkeroever.