Artikel

Bonny & Lafont: Parijse Gestapo.

6 min ontdekkings-tijd

 « Envoyez une belle Nana, à la place d’un curé !»

Wat is er erger? Een collaborerende misdadiger of een misdadige collaborateur ? Bonny & Lafont waren beide, tot in de ergste graad. Misdadigers van gemeenrecht, stellen ze bij het begin van de bezetting van Parijs hun expertise ter beschikking van de Gestapo. Hun sinistere organisatie ‘La Carlingue’ zaait dood en terreur voor al wie hen voor de voeten loopt. Ze worden er schatrijk van. Op 20 juli 1943 spannen ze, in boekhandel ‘Au Voeu de Louis XIII’ in de Rue Bonaparte 68, een valstrik voor het verzetsnetwerk van ‘La Défense de la France’.  Geneviève de Gaulle, nicht van de generaal, stapt er net die dag binnen…   

Au Voeu de Louis XIII

De naam alleen al zegt alles. Dit is een religieuze boekhandel van katholieke strekking. De kinderloze Louis XIII probeerde tussen 1632 en 1638 met devote geloftes en daden de gunst van God te winnen voor het verwekken van een nakomeling. Het geheel van deze vrome geschriften wordt ‘Le Voeu de Louis XIII’ genoemd. Welnu, zijn gelofte werd welwillend aangehoord. Op 5 september 1638 werd Louis XIV geboren. 

Tot aan de vooravond van het incident met Bonny en Lafont ligt de boekhandel van Mme Wagner dan ook vol met hagiografieën, reisgidsen voor Lourdes, bijbels in alle talen en ander vroom schrijfsel

Niemand vermoedt dat in de achterkamers het netwerk van ‘La Défense de la France’ actief is. Het is er zowat het geheime ‘redactiesecretariaat’ van de verboden krant. Medewerkers, van studenten tot ervaren verzetslui, spreken er behoedzaam af om hun kopijen door te geven of kort te vergaderen. 

Ofwel waren ze te weinig behoedzaam ofwel vergaderden ze te lang. Begin juni ’43 voelt Philippe Viannay, stichter van het netwerk, nattigheid. Hij raadt aan de activiteiten te verplaatsen. Dat vergt tijd. Net iets te veel. Op de vooravond van 20 juli stappen Bonny en Lafont de zaak binnen. Het is niet om een gids voor Lourdes te kopen. Mme Wagner is net buiten de stad. Meteen arresteren ze haar vervangster en weven hun web.

’s Ochtends is het al prijs. Nietsvermoedende redacteurs lopen binnen met hun tas vol bezwarende literatuur. Ze worden meteen door de handlangers van Bonny en Lafont besprongen en achteraan in bedwang gehouden. In totaal zullen de collaborateurs die dag 80 mensen ‘vangen’. Tot hun grote vreugde begint de ruimte zich al aardig te vullen.

Madame Germaine Lecomte

Bonny en Lafont houden zo’n 50 man onder schot wanneer plots een rijzige dame binnentreedt. Op dat ogenblik hebben de spitsbroeders nog geen flauw idee van de buit die voor hen staat. Uit publicaties van het verzet herkent Geneviève de Gaulle van haar kant meteen de tronies van het uitschot dat haar lijzig aanspreekt.

Bonjour Madame” knikt Bonny schaapachtig “Puis-je vous aider ?”

Zeker, Monsieur, ik kom de bijbel halen die ik hier enige tijd geleden heb besteld” valt Geneviève snel op haar pootjes.

Et à quel nom, Madame ? » veinst Bonny verder

« Madame Lecomte, Germaine Lecomte » antwoordt Geneviève

Ah, daar ben ik niet van op de hoogte ” antwoordt Bonny, voor een keer naar waarheid. “Maar wacht u eventjes. Mme Wagner komt zo, zij zal u ongetwijfeld kunnen helpen”.

Geneviève weet maar al te goed dat Mme Wagner niet in de stad is maar behoudt haar kalmte. 

Très bien, dan doe ik eerst even een boodschap en kom dan meteen terug” probeert ze met een stap in de richting van de deur.

Madame Lecomte” neemt Lafont het nu agressief over “Papiers svp!” 

Bonny rukt tegelijk haar tas uit haar handen… 

Naast een bezwarende lijst namen ontdekken ze haar echte identiteit.

Pas vrai!” klinkt het triomfantelijk. Het duurt even voor ze geloven dat ze werkelijk de nicht van Generaal de Gaulle aan de haak hebben, die ‘ordure’ die vanuit London Frankrijk opjut tegen het Reich. Ze dragen Geneviève over aan de Gestapo die haar in februari ’44 op transport zet naar Ravensbrück.

Bentley en Jaguar

Bonny en Lafont doen ondertussen gouden zaken. Tussen het folteren van verzetslui door, pikken ze Joodse eigendommen in of bezittingen van andere gedeporteerden. Valse papieren brengen hen ook een fortuin op, alsook omkoping om niet aan de Gestapo te worden uitgeleverd. Wie kan betalen, komt nog weg bij Bonny en Lafont. Wanneer ze worden aangesteld als verantwoordelijk voor de aankopen van de Wehrmacht, een sjoemelpost bij uitstek, groeien hun inkomsten tot astronomische hoogten. Ondertussen wonen ze riant, houden feest en rijden met een Bentley en een Jaguar door bezet Parijs.

Envoyez une belle Nana, à la place d’un curé !

De tijden veranderen. Met de geallieerden in aantocht komt na half augustus het verzet in Parijs bovengronds. Bonny en Lafont beseffen dat er niet alleen een haar in de boter zit, maar een hele pruik. Ze laten zoveel mogelijk bewijzen verbranden uit de Rue de Lauriston en kiezen het hazenpad. Hun schuilplaats is een anonieme hoeve van Lafont buiten Parijs. Net vertrokken, worden hun Jaguar en Bentley door de geallieerden opgeëist. Bonny moet terug om andere auto’s te halen. Dat compliceert hun vlucht. Enkele dagen later worden Bonny, Lafont en zijn maîtresse, gelokaliseerd. De hoeve wordt omsingeld en de spitsbroeders gearresteerd, in bezit van 2,5 mio FF in cash. 

Op de troosteloze binnenplaats van de kazerne van Montrouge is de sneeuw al even hard als de kasseien er onder. Als op tweede kerst 1944 de kleine stoet naar buiten komt vliegt een vlucht kraaien op. Iemand hoest, een man met een sigaret. Andere mannen dragen een geweer. Achteraan wordt aan iemand getrokken en gesleurd, iemand die duidelijk niet verder wil. Dat is niet omwille van de vrieskou. Wel omwille van het vuurpeleton dat klaar staat. Zelfs nu heeft Henri Lafont geen spijt. Net voor het ‘schouder het geweer’ heeft hij de aalmoezenier nog uitgejouwd: “Les cons, faudrait moderniser tout cela. Envoyez une belle Nana à la place d’un curé!”. Het salvo verscheurt de stilte op de binnenplaats. Voor Bonny en Lafont is het spel over.

Ontdek dit verhaal en vele unieke personages op de plaats van gebeuren op onze route doorheen de Linkeroever .