All posts filed under: Artikel

Bonny & Lafont: Parijse Gestapo.

Bonny & Lafont waren misdadigers van gemeenrecht, ze stellen
bij het begin van de bezetting van Parijs hun expertise ter beschikking van de Gestapo. Hun sinistere organisatie ‘La Carlingue’ zaait dood en terreur . Op 20 juli 1943 spannen ze, in boekhandel ‘Au Voeu de Louis XIII’ in de Rue Bonaparte 68, een valstrik voor het verzetsnetwerk . Geneviève de Gaulle, nicht van de generaal, stapt er net die dag binnen…

Van grisette tot… Grande Horizontale

Het Palais Royal is op zijn mooist als de avond valt. Dan strooien de oude lantaarns hun koperkleurig licht uit onder de arcades. Het is er dan heerlijk romantisch. Evenwel ging het er voorheen niet altijd zo romantisch aan toe. ‘Une variante collective et très avancée du sans-culottisme’ Niet alleen wordt het vak der liefde er bedreven in de etablissementen onder de nu zo vredige arcades, maar ook in de vele houten ‘cabanes’ op het binnenplein. Etsen van toen tonen eerder een rommelige ‘foor’ dan de bloeiende paleistuin van vandaag. Veel dames die op dat ogenblik hun beroep uitoefenen in het Palais Royal, prijken in de ‘Catalogue des Filles à la Cuisse Légère’. Ze hebben er ook alle belang bij: hij prijst hun kwaliteiten en vaardigheden aan en verantwoordt hun tarief. De liefhebbers stromen toe uit geheel Europa. Daarom is de ‘Guide Sentimental de l’Etranger’ zo succesvol. Hij biedt houvast voor het maken van de juiste keuze uit de om en bij 2000 prostituées actief in en rond het paleis.  Het gaat er dan ook duchtig …

Francois PINAULT en Tadoa ANDO

Tadao Ando tekent voor de herbestemming van de “Bourse de Commerce”

Op de historische marktplaats van Les Halles verschijnen tussen 1852 en 1870 tien prachtige “art nouveau” hallen van de hand van architect Victor Baltard.  Het is een unieke urbanisatie ingreep, die kadert in de algehele transformatie van Parijs door Haussmann, prefect van Napoleon III. Deze ranke formatie van hallen in gietijzer en glas, elk met een eigen productgamma – groenten, vis, vlees, kruiden, specerijen en meer, gaat na de verhuis van de “vroegmarkt” naar Rungis (1969) tegen de vlakte toen monumentenzorg onbestaand was in Parijs.     Maar sinds 2016 verandert de huidige Les “Halles-site”, in een groene oase met speelplekjes, groene pleintjes, fonteinen en de lokkende walvismond van “La Canopée” die de cultuurminnende, shoppende en reizende bezoeker naar binnen lokt voor een concert, evenement, boetiek of metrolijn. We kunnen ons met deze ingreep verzoenen, ze geeft opnieuw ademruimte in dit stuk Parijs tussen het Louvre en Beaubourg. De tijd terugdraaien gaat niet. Of misschien toch. Richting rue Berger zien we een groot bouwwerk in zijn eindfase. Het is de “ Bourse de Commerce” die met …

Achter de paravent van de ‘maisons closes’ van Parijs: Le Sphinx, van premier tot ‘Préfet de Police de Paris’.

Parijs is niet alleen de stad van het licht maar ook die van de liefde. Echte, maar ook betaalde. Op boulevards, in straten en stegen, in passages en op pleinen, ontmoeten we talrijke ‘stille getuigen’. De meest ‘stille’ van allen, is het symbool der zwijgzaamheid zelve: “Le Sphinx”. Hier aan de Boulevard Edgar Quinet, op onze linkeroever wandeling.  We staan op de drempel van het grootste luxe-bordeel van Parijs ooit. ‘Bordeel?!’ Manager Marthe Marguerite, alias Martoune, hoort liever ‘maison close’ en benadrukt dat de meisjes nooit ‘verplicht worden tot’. Le Sphinx is het enige grote maison close op de linkeroever, middenin in de toenmalige kunstenaars-wijk Montparnasse. Een pittige mix van intellos, bohémiens en artistes. Dus je kan er ook ‘gewoon iets gaan drinken en wat discussiëren’. Dat verklaart het regelmatige bezoek van de mooie Kiki de Montparnasse, partner en model van Man Ray. Of van Arlette Simon, model van Chanel.  Ook Marlène Dietrich en Simone de Beauvoir komen er over de vloer.Maar toch… een ‘fiche d’hygiène’ van een ‘contrôle sanitaire’ uit 1936, leert dat in Le …

EUGENE FRANCOIS VIDOCQ: topcrimineel wordt Chef de la Sûreté Nationale

Stroper wordt boswachter. De schitterend gerestaureerde Salle Labrouste van de Bibliothèque Nationale slaat onze gasten met verstomming. Maar dat doet het daarop volgende misdaadverhaal evenzeer! Plaats delict is de Galerie Vivienne, een originele Passage uit 1832. Bij de gerenommeerde wijnbistro “Lucien Legrand Filles et Fils” wapenen we ons met een glas frisse, witte St.Joseph of uitgelezen Macon. Om er tegenaan te kunnen. Want het wordt spannend, nu. Het glas in de hand, sluiten we de rangen bij het huisnummer 13. Een magisch getal.  Hier sticht Eugène François Vidocq zijn “private investigation” bureau. Het eerste op het continent. E.F. Vidocq lijkt in de wieg gelegd voor een loopbaan als crimineel. Hij kan het stelen niet laten en is een eersteklas amokmaker. Reeds op 13 jarige leeftijd belandt “Le Vautrain” – de wilde beer – in de gevangenis. Hij gaat door op dat elan: diefstal, geweld, desertie, gevangenis in en uit. Vaak via spectaculaire ontsnappingen. Gênant voor de overheid. Als twintigjarige duikt hij op in het Parijs van Napoleon I. Schatrijk en oppermachtig. Daar ontplooit hij ook zijn ander ‘talent’, dat …

“Taxi ! Taxi ! … A la guerre svp !”

Voorbij het oudste anatomisch theater van Parijs, wandelen we een gezellig parkje in.Verrast kijkt iedereen naar het unieke zicht op de Notre-Dame. Deze intieme plekje groen is dan ook weinig of niet gekend: het Square Réné Viviani. “Réné wie ?” Al snel duwt de vraag ons richting augustus 1914. Na hun doortocht door België, rukken de Duitse generaals Von Klück, Von Bülow en Von Hausen met hun respectievelijk 1ste, 2de en 3de leger versneld op, richting Parijs. De overige Duitse legers vallen aan in de Elzas, Lotharingen en de Vogezen.Van uit zijn hoofdkwartier in Vitry-le-François coördineert Maréchal Joffre de Franse verdediging.In Parijs heeft president Raymond Poincaré net de socialist Réné Viviani aangesteld als nieuwe premier. Maar veel tijd om te ‘regeren’ krijgt hij niet. Immers, op 3 september bivakkeren Duitse troepen al op enkele tientallen kilometer boven Parijs.Nog diezelfde dag vlucht Poincaré met zijn regering naar Bordeaux. Parijs staat nu onder bewind van militair gouverneur Général Galliéni. Voor de Duitsers verloopt alles nog naar plan, het Von Schlieffen-plan(sic!). Dat mikt op een snelle omsingeling en vernietiging van …

SERGE GAINSBOURG: Een levenswandeling doorheen Parijs

Een veelschrijver, een vuilschrijver, een prominente  provocateur, een grensverlegger… hoe je hem ook wil vatten het komt steeds neer op een gevuld onstuimig leven. Een leven met als decor Parijs. Zijn Parijs en zijn femmes de Paris. 2 april 1928: geboren als Lucien Ginsburg in Parijs in een Joods gezin,  gevlucht uit Oekraïne na de Russische revolutie. Parijs wordt zijn stad vanaf zijn geboorte, nu 90 jaar geleden,  tot zijn dood. De muzikaal artistieke achtergrond van de familie zit in zijn “genen” .Als  schilder, muzikant duikt hij op in de Parijse l’Ecole des Beaux Arts ( zie onze linkeroever route) . Een groot succes is dit niet voor de onrustige “Serge” en in 1954 zien we hem, naast zijn vader, als pianist optreden in oa het Cabaret Madame Arthur (XVIII arr).  Parijser kan het niet. Rue de Verneuil In 1962 duikt de Rue de Verneuil ( Saint Germain des Prés) voor het eerst op in zijn leven. Hij is er op n°33 te gast bij Juliette Gréco, een eerste muze. Vanaf 1969 tot zijn dood …

 “Zoiets moeten we ook in Berlijn bouwen, Herr Speer !”

23 juni 1940, 6 uur ‘s ochtends. Een goedgeluimde Etienne Debray haalt de rolluiken van zijn lucratieve krantenkiosk op. Hij heeft hier een uitstekend plekje, op het voetpad tegenover het Café de la Paix, waar de Boulevard des Capucines uitmondt op de Place de l’Opéra. Veel volk, elke dag. Daags voordien ondertekent Frankrijk in Compiègne de wapenstilstand met de Duitsers. Maar tot nu toe heeft Etienne nog geen ‘boches’ gezien. Hij schikt zijn dagbladen voor zijn vroege klanten, als motorengeronk en geroep zijn routine verstoren. Hij versteent. “Pas vrai, c’est lui ! L’homme qui vient de faire tomber la France !”Onder een veel te grote pet herkent Etienne hem aan dat snorretje.  Ook aan die lange lederen mantel tot bovenaan dichtgeknoopt: Hitler. Samen met Albert Speer en Arno Breker, de architect en de beeldhouwer van het Derde Rijk, is de Führer die dag om 5.30 u met zijn viermotorige Condor geland op Le Bourget. Hij wil zijn nieuwste verovering aanschouwen. Met een colonne van vijf Benz berlines met opgerold dak, een fotograaf, een cameraman en …

Rue Réaumur, een oase van architectuur

Dat Parijs onder “ le second Empire” met  Napoleon III en de urbanist Haussmann zich transformeerde van middeleeuwse chaos tot een wereldstad hebben we in andere bijdragen al aangehaald. Urbanisme is één zaak, hoe die straten er dan echt uitzien is soms verbluffend. De Rue Réaumur , te paard tussen het tweede en derde arrondissement, tussen La Bourse en de Arts et Métiers,  is een spectaculair voorbeeld. Architectuurwedstrijd De straat wordt gerealiseerd tussen 1895 en 1896 .De gebouwen krijgen vorm als resultaat van een architectuurwedstrijd. De eerste wedstrijd op zo een grote schaal. Het is het tijdperk van de nieuwe materialen, de tweede industriële revolutie zorgt op grote schaal voor staal, gietijzer en beton. Hiermee gaan de architecten gaan aan de slag..  Het resultaat is enerzijds een diversiteit aan gebouwen, anderzijds een grote homogeniteit in materialen. Ze zijn helder, beschikken over hoge plafonds en grote ruimtes. Het zijn vooral groothandels, textielhandelaars, pers en banken die zich hier vestigen. Prestige verzekerd in deze hoogtepunten  van moderniteit. Het is dan ook een lust voor het oog als …