Artikel

La Samaritaine, dichter bij de sterren

7 min ontdekkings-tijd

Eindelijk. Na 15 jaar kunnen we opnieuw vanop het panoramische dakterras van La Samaritaine genieten van het sublieme uitzicht op Parijs. Bernard Arnault, CEO van de luxegroep LVHM en eigenaar van het pand sinds 2001, wil nog voor de zomer de historische art-decoparel heropenen. Overnachten kan in Hotel Cheval Blanc Paris, genoemd naar Château Cheval Blanc, een Saint-Emilion premier grand cru classé “A”, die Arnault co-produceert met de Belgische investeerder Albert Frère.  Op het dak van dit haut de gamme boetiekhotel met een klasse restaurant wordt het genieten van de zonsondergang boven de stad. Met een goed glas in de hand.

Douchegordijn

Wanneer Arnault het grootste art-decogebouw van Parijs koopt, is het reeds in verval. In 2005 gaan de deuren onherroepelijk dicht voor een grondige renovatie waarvoor het gelauwerde Japanse architectenbureau SANAA tekent. In 2015, na gebakkelei met overheden en monumentencommissies – tachtig procent van het gebouw is beschermd erfgoed – , gaan de werken van start. La Samaritaine ligt pal aan de Seine, tussen de rue de Rivoli en de quai du Louvre en op die historische plek gaan de architecten omzichtig tewerk: “We zijn er ons ten volle van bewust dat we niet alleen ingrijpen op voor ons ongekend terrein maar ook in een monument dat de Parijzenaren in het hart dragen.”

Ondanks die omzichtigheid wordt het een renovatie met impact. Langs de rue de Rivoli weerspiegelt een golvende transparante gevel in glas de zeventiende eeuwse façades aan de overkant. Het is gedurfd. Bij elke lichtinval, in elk seizoen, ontstaat een nieuw spel van licht en schaduw. Maar voor veel Parijzenaren was deze rideau de douche er teveel aan. Na een waterval van kritiek liet de rechtbank de werf stil leggen. Het gordijn hield stand. 

Lelies en pauwen

Surfen de architecten van SANAA niet het verder op een Parijse traditie van architecturale durf? Zoals op de controversiële bouwwerken van Haussmann die aan het eind van de 19de eeuw een nieuw Parijs creëren en nieuwe kansen bieden, zoals aan het ondernemende echtpaar Ernest Cognacq en Marie-Louise Jay. Marie-Louise was voorheen première vendeuse au rayon des confections in Le Bon Marché op de linkeroever. Met hun eigen linnen- en stropdassenstalletje aan de pont Neuf boert het echtpaar Cognacq-Jay goed en breidt gestadig uit in de straten rond de pont Neuf. Ernest geeft het architectenduo Henri Sauvage en Frantz Jourdain, een Belgische architect, de opdracht hun diverse eigendommen om te toveren tot één nieuw groots winkelmekka, La Samaritaine, dat zal concurreren met Le Bon Marché. 

Het prachtigste gebouw is dat aan de rue de la Monnaie. Door een grote glazen koepel streelt het licht er de koopwaren en een statige art- decotrap brengt de bezoekers er naar de bijna zwevende gaanderijen. Jourdain, meester in art nouveau en art deco, werkt elk detail zorgvuldig uit. Fresco’s en tegelversieringen met lisbloemen, pauwen en lelies in gouden en heldere kleuren vermelden trots: Chemises, Chapeaux tot Chaises en wat al meer: On trouve tout à la Samaritaine vertelt de reclamecampagne uit 1960 aan alle Parijzenaren.

Omzetpomp

Vandaag, honderdvijftig jaar later, schittert de nieuwe La Samaritaine. Met een budget van vijfhonderd miljoen euro, goed voor 70.000 m2 vloeroppervlakte met luxe boetieks, kantoren, appartementen en zelfs een crèche: Les petites canailles. Het erfgoed van Ernest en Marie-Louise is in ere hersteld. Zij kozen ooit de naam La Samaritaine. Die verwijst naar de barmhartige pomp bij de pont Neuf die in de zeventiende eeuw de Tuilerieën en het Louvre van water voorzag. Op de façade prijkt het bijbeltafereel van de Samaritaanse die voor Jezus water ophijst uit de put van Jacob. Zoals met de renovatie van Le Bon Marché, dat andere koopwalhalla in art deco aan de rue de Sèvres, laat Arnault hier zijn talent blijken voor vernieuwing met respect voor traditie en kwaliteit. Te meten aan zijn investering op de rechteroever hoopt hij ongetwijfeld dat La Samaritaine ook haar omzet terug oppompt. Met haar nieuwe uitstraling stijgt La Samaritaine in elk geval dichter bij de sterren.

La Samaritaine ligt op onze route ‘Van Opera tot Opera’, een ontdekking van de rechteroever. Een route vol ‘grandeur’ en bijzondere geschiedenissen …zie verder via deze link.

Foto credits : thanks to Salem Mostefaoui, La Samaritaine, SANAA ea