Hoofdartikel

Wie is de echte Baron Rouge: een Vlaming of een Duitser ?

2 min ontdekkings-tijd

We beklinken het einde van onze onvolprezen “Route des Barricades” steevast aan de wijntonnen op de stoep van Le Baron Rouge, onze wijnfavoriet in deze buurt. Meestal met een heerlijke crémant. Samen met de bubbels, komt ook altijd de vraag: “wie is die Baron Rouge” ?

Daarom dit: het uithangbord verwijst ondubbelzinnig naar Manfred von Richthofen, de Duitse gevechtspiloot die tijdens WO I met zijn in felrood geschilderde Albatros, meer dan 80 vijandelijke toestellen uit de Franse lucht schoot. Ook boven Parijs. Zijn aristocratische afkomst, gecombineerd met zijn uitdagende kleurkeuze, leverde de Pruis de bijnaam van Rode Baron op.

Maar… zouden de Fransen, die zowat overal in de stad honderden herdenkingsborden hingen over het leed dat de Duitsers hen aandeden, de ‘vijand’ eren door een leuke wijnbar naar hem te vernoemen? Geliefd waren les ‘Casques à Pointe’ niet echt, na vier jaar oorlogsellende.

En dus graven we verder en ontdekken stap voor stap in deze buurt, een geheel andere Baron Rouge. Een Vlaamse dan nog !

Immers, hier in Charonne, een voormalige arbeidersbuurt, leefde een grote gemeenschap van Vlaamse migranten. Om hen religieus te ‘omkaderen’ in het losbandige Parijs, stuurt de Gentse bisschop Louis Delebecque algauw priesters op hen af en in 1872 wordt in de Rue de Charonne gestart met de bouw van een kerk en klooster, als logistieke ruggengraat voor het Werk der Vlamingen in Parijs.

Architect was de sociaalvoelende aristocraat Arthur Verhaegen (1847-1917), tegelijk ook een van de oprichters van de christelijke arbeidersbeweging in Vlaanderen en medestichter van de krant Het Volk. De combinatie van zijn sociale visie en zijn afkomst uit hogere kringen, leverde Arthur Verhaegen dezelfde bijnaam van Le Baron Rouge op. Prof. Jan De Mayer schreef er een fascinerend boek over (Universitaire Pers, Leuven) en Henk Byls breidt het thema uit in zijn proefschrift “Restez catholiques en France. Une histoire de l’encadrement religieux destiné aux migrants belgo-flamands (1850-1960)”. Begin de jaren ’70 werd de kerk in Charonne afgebroken voor het bouwen van enkele HLM’s en vervangen door de minuscule Eglise du Bon Pasteur, die wij terug wisten te vinden en waar we even binnenglippen op onze barricaden wandeling.

De kans bestaat dus, dat er in de hele buurt ooit een volkscafé was, vernoemd naar deze Baron Rouge. Maar Sébastien Galic, uitbater van onze wijnbar, heeft er nog nooit van gehoord. “Dat uithangbord hangt hier al heel lang en dus denken wij altijd aan die piloot, mais… qui sait ?”.

Waarop hij met ons klinkt op het altijd aangename weerzien !